(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
13.157. అధ్యాయః 157
అథ దానధర్మపర్వ ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
నహుషేణాగస్త్యస్య స్వయానే యోజనం॥ 1 ॥ తథా తేన సహ శ్రుతిప్రామాణ్యవివాదే స్వవిరుద్ధభాషిణోఽగస్త్యస్య మస్తకే స్వపాదేన తాడనం॥ 2 ॥ తదా తజ్జటాంతర్నిగూఢేన భృగుణా శాపదానేన తస్యాధఃపాతనం॥ 3 ॥ తతో దేవైరింద్రస్య స్వపదేఽభిషేచనం॥ 4 । నహుషస్య స్వకృతపూర్వబలిదీపదానాదిజసుకృతమహింనా పునః స్వర్గప్రాప్తిః॥ 5 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text

యుధిష్ఠిర ఉవాచ।

కథం వై స విపన్నశ్చ కథం వై పాతితో భువి।
కథం దేవేంద్రతాం ప్రాప్తస్తద్భవాన్వక్తుమర్హతి॥ 13-157-1(87440)
భీష్మ ఉవాచ। 13-157-2x(7318)
ఏవం తయోః సంవదతోః క్రియాస్తస్య మహాత్మనః।
సర్వా ఏవ ప్రవర్తంతే యా దివ్యా యాశ్చ మానుషాః॥ 13-157-2(87441)
తథైవ దీపదానాని సర్వోపకరణాని వై।
బలికర్మ చ యచ్చాన్యద్వత్సకాశ్చ పృథగ్విధాః॥ 13-157-3(87442)
సర్వాస్తస్య సముత్పన్నా దేవేంద్రస్య మహాత్మనః।
దేవలోకే నృలోకే చ సదాచారపురస్కృతాః॥ 13-157-4(87443)
తాశ్చోద్భవంతి రాజేంద్ర సమృద్ధ్యై గృహమేధినః।
ధూపప్రదానైర్దీపైశ్చ నమస్కారైస్తథైవ చ॥ 13-157-5(87444)
యథా సిద్ధస్య చాన్నస్య గృహ్య చాగ్రం ప్రదీయతే।
బలయశ్చ గృహోద్దేశే తతః ప్రీయంతి దేవతాః॥ 13-157-6(87445)
యథా చ గృహిణస్తోషో భవేద్వై బలికర్మణి।
తథా శతగుణా ప్రీతిర్దేవతానాం ప్రజాయతే॥ 13-157-7(87446)
ఏవం ధూపప్రదానం చ దీపదానం చ సాధవః।
ప్రయచ్ఛతి నమస్కారైర్యుక్తమాత్మగుణావహం॥ 13-157-8(87447)
స్నానేనాద్భిశ్చ యత్కర్మ క్రియతే వై విపశ్చితా।
నమస్కారప్రయుక్తేన తేన ప్రీణంతి దేవతాః॥ 13-157-9(87448)
పితరశ్చ మహాభాగా ఋషయశ్చ తపోధనాః।
గృహ్యాశ్చ దేవతాః సర్వాః ప్రీయంతే విధినాఽర్చితాః॥ 13-157-10(87449)
ఇత్యేతాం బుద్ధిమాస్థాయ నహుషః స నరేశ్వరః।
సురేంద్రత్వం మహత్ప్రాప్య కృతవానేతదద్భుతం॥ 13-157-11(87450)
కస్య చిత్త్వథ కాలస్య భాగ్యక్షయ ఉపస్థితే।
సర్వమేతదవజ్ఞాయ న చకార యథావిధి॥ 13-157-12(87451)
తతః స పరిహీణోఽభూత్సురేంద్రో బలదర్పతః।
ధూపదీపాదికవిధిం న యథావచ్చకార హ।
తతోఽస్య యజ్ఞవిషయో రక్షోభిః పరిబాధ్యతే॥ 13-157-13(87452)
అథాగస్త్యమృషిశ్రేష్ఠం వాహనాయాజుహావ హ।
ద్రుతం సరస్వతీకూలాత్స్మయన్నివ మహాబలః॥ 13-157-14(87453)
తతో భృగుర్మహాతేజా మైత్రావరుణిమబ్రవీత్।
నిమీలయస్వ నయనే జటాం యావద్విశామి తే।
`సురేంద్రపతనాయేతి స చ నేత్ర న్యమీలయత్॥' 13-157-15(87454)
తతోఽగస్త్యస్యాథ జటాం దృష్ట్వా ప్రావిశదచ్యుతః।
భృగుః స సుమహాతేజాః పాతనాయ నృపస్య చ॥ 13-157-16(87455)
తతః స దేవరాట్ ప్రాప్తస్తమృషిం వాహనాయ వై।
తతోఽగస్త్యః సురపతిం వాక్యమాహ విశాంపతే।
యోజయస్వేతి మాం క్షిప్రం కం చ దేశం వహామి తే॥ 13-157-17(87456)
యత్ర వక్ష్యసి తత్ర త్వాం నయిష్యామి సురాధిప।
ఇత్యుక్తో నరహుషస్తేన యోజయామాస తం మునిం॥ 13-157-18(87457)
భృగుస్తస్య జటాంతస్థో బభూవ హృషితో భృశం।
న చాపి దర్శనం తస్య చకార స భృగుస్తదా।
వరదానప్రభావజ్ఞో నహుషస్య మహాత్మనః॥ 13-157-19(87458)
న చుకోప తదాఽగస్త్యో యుక్తోఽపి నహుషేణ వై।
తం తు రాజా పదైకేన చోదయామాస భారత।
`శ్రుతిః స్మృతిః ప్రమాణం వా నేతివాదేన దేవరాట్॥' 13-157-20(87459)
న చుకోప స ధర్మాత్మా తతః పాదేన దేవరాట్।
అగస్త్యస్య తదా క్రుద్ధో వామేనాభ్యహనచ్ఛిరః॥ 13-157-21(87460)
తస్మిఞ్శిరస్యభిహతే స జటాంతర్గతో భృగుః।
శశాప బలవత్క్రుద్ధో నహుషం పాపచేతసం॥ 13-157-22(87461)
యస్మాత్పదాఽవధీః క్రోధాచ్ఛిరసీమం మహామునిం।
తస్మాదాశు మహీం గచ్ఛ సర్పో భూత్వా సుదుర్మతే॥ 13-157-23(87462)
శప్తోఽథ స తదా తేన సర్పో భూత్వా పపాత హ।
అదృష్టేనాథ భృగుణా భూతలే భరతర్షభ॥ 13-157-24(87463)
భృగుం హి యది సోఽద్రాక్షీన్నహుషః పృథివీపతే।
స శక్తోనాఽభవిష్యద్వై పాతనే తస్య తేజసా॥ 13-157-25(87464)
స తు తైస్తైః ప్రదానైశ్చ తపోభిర్నియమైస్తథా।
పతితోఽపి మహారాజ భూతలే స్మృతిమానభూత్॥ 13-157-26(87465)
ప్రసాదయామాస భృగుం శాపాంతో మే భవేదితి।
తతోఽగస్త్యః కృపావిష్టః ప్రాసాదయత తం భృగుం।
శాపాంతార్థం మహారాజ స చ ప్రాదాత్కృపాన్వితః॥ 13-157-27(87466)
భృగురువాచ। 13-157-28x(7319)
రాజా యుధిష్ఠిరో నామ భవిష్యతి కురూద్వహః।
స త్వాం మోక్షయితా శాపాదిత్యుక్త్వాఽంతరధీయత॥ 13-157-28(87467)
అగస్త్యోఽపి మహాతేజాః కృత్వా కార్యం శతక్రతోః।
స్వమాశ్రమపదం ప్రాయాత్పూజ్యమానో ద్విజాతిభిః॥ 13-157-29(87468)
నహుషోఽపి త్వయా రాజంస్తస్మాచ్ఛాపాత్సముద్ధృతః।
జగామ బ్రహ్మభవనం పశ్యతస్తే జనాధిప॥ 13-157-30(87469)
తదా స పాతయిత్వా తం నహుషం భూతలే భృగుః।
జగామ బ్రహ్మభవనం బ్రహ్మణే చ న్యవేదయత్॥ 13-157-31(87470)
తతః శక్రం సమానాయ్య దేవానాహ పితామహః।
వరదానాన్మమ సురా నహుషో రాజ్యమాప్తవాన్।
స చాగస్త్యేన క్రుద్ధేన భ్రంశితో భూతలం గతః॥ 13-157-32(87471)
న చ శక్యం వినా రాజ్ఞా సుఖం వర్తయితుం క్వచిత్।
తస్మాదయం పునః శక్రో దేవరాజ్యేఽభిషిచ్యతాం॥ 13-157-33(87472)
ఏవం సంభాషమాణం తు దేవాః పార్థ పితామహం।
ఏవమస్త్వితి సంహృష్టాః ప్రత్యూచుస్తం నరాధిప॥ 13-157-34(87473)
సోఽభిషిక్తో భగవతా దేవరాజ్యే చ వాసవః।
బ్రహ్మణా రాజశార్దూల యథాపూర్వం వ్యరోచత॥ 13-157-35(87474)
ఏవమేతత్పురావృత్తం నహుషస్య వ్యతిక్రమాత్।
స చ తైరేవ సంసిద్ధో నహుషః కర్మభిః పునః॥ 13-157-36(87475)
తస్మాద్దీపాః ప్రదాతవ్యాః సాయం వై గృహమేధిభిః।
దివ్యం చక్షురవాప్నోతి ప్రేత్య దీపస్య దాయకః।
పూర్ణచంద్రప్రతీకాశా దీపదాశ్చ భవంత్యుత॥ 13-157-37(87476)
యావదక్షినిమేషాణి జ్వలంతే తావతీః సమాః।
రూపవాన్బలవాంశ్చాపి నరో భవతి దీపదః॥ 13-157-38(87477)
య ఇదం శృణుయాద్వాపి పఠతే యో ద్విజోత్తమః।
బ్రహ్మలోకమవాప్నోతి స చ వై నాత్ర సంశయః॥ ॥ 13-157-39(87478)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అనుశాసనపర్వణి దానధర్మపర్వణి సప్తపంచాశదధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 157 ॥

Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Footnotes

7-157-3 వత్సకాః పుత్రాదేర్వార్షికోత్సవాః। యచ్చాన్యదుత్సేకాశ్చేతి థ.ధ.పాఠః॥ 7-157-20 తం తు రాజా ప్రతోదేనేతి ఝ.పాఠః॥ 7-157-30 భవనం తేన పుణ్యేన కర్మణేతి థ.ధ.పాఠః॥ 7-157-38 రూపవాంధర్మవాంశ్చాపీతి ధ.పాఠః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.